Tekst jest częścią dziesiątego numeru Alarmu Studenckiego. Chcesz nas wesprzeć? Wpłać na zrzutkę, dzięki której wydajemy naszą gazetę.

Lata obecności zarówno w sygnowanym literami D-I-Y hardcore punku, jak i w oddolnym, bądź co bądź, związku zawodowym zbudowały mi obraz tego, co można osiągnąć łączoną pracą własnych rąk, chęci, pomysłów i chachmętów. Na scenie hardcore punk jestem zdecydowanie dłużej niż w Inicjatywie Pracowniczej, więc perspektywy te zaczynają się w różnych momentach mojego życia. Co jednak ważne, działalność związkowa znacznie odświeżyła mi energię na scenie, a pewna etyka i metody działania DIY upunkowiają to, jak można działać w związku – to naczynia połączone. Organizacja wydarzeń i organizacja polityczna oczywiście nie jest tym samym, w szerszym kontekście polegają zupełnie na czym innym, ale naczynia te może spinać wspólny długofalowy efekt, którym jest żywa, oddolna i niezależna kultura. 

Jak to widzę, jak to działa, po co to działa, i czy w ogóle to działa? Postaram się odpowiedzieć na tym podobne, łącząc to, co osobiste, z tym co – mam nadzieję – można wynieść szerzej. Szykujcie się więc na miks wpisów z pamiętnika podróży po europejskich festiwalach sceny hardcore, kilku insajderskich ciekawostek organizacyjnych i tzw. luźnej kminki. 

KONTRKULTURA?

Nad pytaniem czy jest na to potrzeba? nie zastanawiam się długo. Najkrócej jak się da: tak, oddolna kultura jest potrzebna! W rozczłonkowanej i zmonetyzowanej rzeczywistości, gdzie wszystko jest pozbawione trwałości i przypięte price tagiem – od naszych relacji społecznych, przez warunki pracy, do stabilności psychicznej – kontrkulturą jest kultura współudziału. Tworzenie przestrzeni, do której wejście nie jest związane szeregiem stopni pośrednich, przedsprzedaży, pul biletowych, i które nie kojarzą się od drzwi z atmosferą zarobku jest niezwykle ważne. W takich warunkach rodzą się relacje społeczne o silnych fundamentach, a w dalszym efekcie łańcuchowo powstają nowe inicjatywy. W momencie, w którym próg wejścia jest szeroko dostępny, rodzi się współuczestnictwo. 

Posłużę się lokalnym, trójmiejskim kontekstem. W tym roku współorganizowaliśmy i zorganizowaliśmy dwa wydarzenia artystyczne pod szyldem Inicjatywy Pracowniczej: koncert benefitowy (tak właściwie podpięty pod wydarzenie kolektywu Warehaze Gigs) na gazetę, którą trzymasz właśnie w ręce lub czytasz jej elektroniczną wersję, oraz AntyJuwenalia. Zarówno benefit „alarmowy”, jak i AntyJuwenalia, urosły lokalnie dzięki spontanicznej interaktywności – okazało się, że chcących wesprzeć niezależną prasę studencką oraz chętnych dołożyć cegiełkę do organizacji darmowego studenckiego wydarzenia było mnóstwo. Zespoły i DJ-e byli chętni wesprzeć benefity swoimi występami, studentki przynosiły własne płyty, ziny i nagle sprawa wydarzenia stała się równowarta samej zabawie. Można było odnieść wrażenie, że muzyka i zabawa były równym stopniem do wspólnej przestrzeni niesionej konkretną misją polityczną naszego związku. 

TO CO JEST MOJE, CO JARA MNIE

Wspólnotowość rodzi się przez współuczestnictwo, a stąd krótka droga do wspólnej tożsamości (górnolotnie, wiem). Możliwość dołożenia cegiełki, odczucie bliskości na wyciągnięcie ręki, zburzenie jakiejś granicy organizator-uczestnik – w ten sposób buduje się tożsamość lokalna. Nie wiem, czy znam lepsze remedium na kulturalne kompleksy niż współorganizowanie oddolnej kultury. Na pewno lepszego nigdy nie doświadczyłem, a łapałem się przez lata na wzdychaniu do „zagranicy”.  Podróżując po festiwalach hardcorowych w Szwecji czy Szkocji, nabrałem najbardziej pozytywnej zazdrości w swoim życiu. Zobaczyłem organiczne, żyjące na własnych warunkach, działające tak, jak mają na to ochotę sceny kultury, którą kocham. Szkocki i szwedzki hardcore osiągnęły najważniejszy cel w tym wszystkim, czyli zbudowały silną, lokalną tożsamość. W takich warunkach zespół dzieciaków grających drugi koncert jest równoważny zespołowi zagranicznemu, który zamyka wieczór. Podobnie ma się rzecz w polskim hardcorze, gdzie przywiązanie do grających regularnie i często zespołów tzw. PLHC ciągle rośnie, moshpity są coraz większe i dziksze, singalongi coraz bardziej chórowe. Widać to też na DJ setach, gdzie przywiązanie do znanego miejsca czy DJa/DJki (zwłaszcza takich, którzy lubią pozmieniać swoje sety) również rośnie. To, co jest na wyciągnięcie ręki i tak dostępne, przyspawane wręcz do naszego lokalnego obcowania z kulturą, urasta do wagi potrzebnego i czegoś, co potrafi dać poczucie, że jest się tam, gdzie trzeba. Z ludźmi, których nam trzeba. 

CHCESZ MIEĆ DOBRZE? ZRÓB TO SAM! 

Porada dla tych, którzy chcą zacząć robić u siebie? Zorientuj się lokalnie, chodź na koncerty, rozmawiaj na tych koncertach, na oddolnych imprezach. Nie mówię tutaj oczywiście o suchym networkingu, tylko o faktycznym uczestnictwie. Nie zastanawiaj się, czy ten punk jest dla Ciebie, czy te DJ sety to na pewno to – próbuj tego, co są w stanie zaoferować ludzie z tego samego pułapu możliwości. Jeśli coś jest oddolne, to znaczy, że często startuje z tego samego poziomu możliwości, który macie we własnych rękach. 

Bądź takim uczestnikiem, jakiego chciałbyś zobaczyć u siebie na wydarzeniu. 

Nie ma co udawać, że nie nażresz się przy tym stresu i nie przyprawisz o siwe włosy, dla najaktywniejszych pewnie nawet w nagrodę znajdą się zakola. Zorganizować oddolne wydarzenie to droga z nawracającym załamaniem nerwowym wpisanym w przebieg, miks kilkutygodniowego planowania z wielokrotnym lepieniem na szybko w celu ratowania sytuacji. Przygotujcie się na setki DM-ów pomiędzy kilkunastoma ludźmi i poszukiwanie pojedynczych kabli w kilku dzielnicach miasta. Dlaczego warto? Bo w finalnym rozrachunku robicie to dla szerszej sprawy. Przeciw logice kapitału jest działać dla ludzi, a bez zysku. A długofalowo o to właśnie chodzi w hardcore punku i o to chodzi ruchom społecznym – żeby życie bez (wy)zysku było życiem. 

Jędrzej Szczepański