Film dokumentalny Dom Studenta, opowiadający historię naszego strajku okupacyjnego akademika Kamionka, zdobył nagrodę dla najlepszego reportażu wideo na 36. Festiwalu Mediów Człowiek w Zagrożeniu w Łodzi! To historia trzynastu dni walki studentek i studentów z władzami Uniwersytetu Jagiellońskiego, którą już niedługo będzie można zobaczyć podczas organizowanych przez nas projekcji w różnych miastach Polski.

17 maja 2024 roku rozpoczęliśmy okupację nieczynnego od lat Domu Studenckiego Kamionka w Krakowie. Domagaliśmy się przywrócenia budynku do użytku i wycofania się z planów jego sprzedaży przez Uniwersytet Jagielloński. W czasie gdy kolejne roczniki studentek i studentów zmagały się z rosnącymi kosztami najmu i niedoborem miejsc w akademikach, władze uczelni przez lata utrzymywały pusty budynek, który wcześniej zapewniał setkom osób tani dach nad głową.

Przez trzynaście dni okupacji Kamionka stała się miejscem codziennego życia, politycznych dyskusji, wspólnej organizacji i konfrontacji z władzami uczelni. Przetrwałyśmy próby rozbicia okupacji przy pomocy policji, groźby konsekwencji prawnych, brak prądu i ciepłej wody. Były też wspólne posiłki, nieprzespane noce, przygotowania do egzaminów i niekończące się rozmowy o tym, jak prowadzić protest.

Właśnie tę codzienność uchwyciła ekipa realizująca 58-minutowy dokument „Dom Studenta”. Film pozwala spojrzeć na protest od środka z perspektywy ludzi, którzy go współtworzyli, mierzyli się z jego trudnościami i wspólnie podejmowali decyzje. Nie wybiela historii i uchyla rąbek zaplecza organizacji.

Dokument zdobył główną nagrodę w konkursie reportaży wideo, pokonując między innymi produkcje dużych redakcji telewizyjnych. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na znaczenie prawa do sprzeciwu, niezależnie od siły przeciwnika, z którym przychodzi się mierzyć.

Kamionka to historia, która nadal trwa

Historia Kamionki nie zakończyła się wraz z opuszczeniem okupowanego budynku. Trzynaście dni strajku zapoczątkowało kolejne działania, których rezultaty wykraczają daleko poza sam akademik. Jeszcze w 2024 roku udało nam się powstrzymać sprzedaż DS Racławicka, który miał trafić w prywatne ręce. Dzięki naszym naciskom uczelnia wycofała się z planowanej sprzedaży, a ponad 130 miejsc wróciło do zasobów mieszkaniowych UJ. Akademik pozostaje w użytku do dziś. Podczas okupacji wymusiliśmy również konkrety dotyczące zapowiadanej od lat budowy nowych domów studenckich na Ruczaju. W marcu 2026 roku ruszyła realizacja pierwszego z dwóch planowanych akademików, które mają zapewnić ponad 400 dodatkowych miejsc. To istotna zmiana w kontekście wcześniejszych lat bezczynności uczelni.

Sama Kamionka nadal stoi jednak pusta, a walka o jej przywrócenie trwa. Władze UJ przez kolejne miesiące odpowiadały na nasze działania postępowaniami dyscyplinarnymi, zawieszeniami studentek i studentów oraz próbami ograniczania protestów. Równolegle domagaliśmy się ujawnienia dokumentacji dotyczącej wyceny remontu akademika, którą uczelnia oszacowała na ponad 54 miliony złotych. W kwietniu 2026 roku odnieśliśmy kolejne zwycięstwo – tym razem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa przez rektora UJ w związku z bezczynnością przy rozpatrywaniu naszego wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zobowiązał go do udzielenia odpowiedzi. Od okupacji minęły ponad dwa lata, ale jej konsekwencje nadal kształtują politykę mieszkaniową uczelni. Każde z tych osiągnięć jest efektem długotrwałego nacisku i zbiorowej pracy organizacyjnej, a zarazem kolejnym etapem walki, której podstawowy postulat pozostaje aktualny: Kamionka ma znów służyć studentkom i studentom.

O proteście, którego nie widać w nagłówkach

Jesteśmy wdzięczni, że historia Kamionki dotarła do publiczności festiwalowej. Opowieści o studenckich protestach zbyt często sprowadza się do konfliktów z rektoratami, doraźnych żądań i rachunku natychmiastowych zwycięstw oraz porażek. Dom Studenta pozwala zobaczyć coś, co umyka medialnym relacjom: codzienną pracę organizacyjną, relacje między protestującymi, ich wątpliwości, konflikty i determinację.

Serdecznie gratulujemy i dziękujemy całemu zespołowi (w szczególności Filipowi Gierlachowi oraz Kai Musze) realizującemu dokument za miesiące pracy, zaangażowanie i utrwalenie historii, którą mieliśmy okazję wspólnie tworzyć. Cieszy nas również decyzja twórców o przekazaniu jednej trzeciej otrzymanej nagrody na dalszą działalność związkową. To konkretne wsparcie dla kolejnych inicjatyw i prowadzonych przez nas walk. Możecie nas również wspierać tutaj.

Już niedługo zobaczycie Dom Studenta w swoich miastach! Przygotowujemy otwarte projekcje filmu w różnych miastach Polski. Niech dokument o Kamionce stanie się punktem wyjścia do wspólnych rozmów o warunkach studiowania, walce o akademiki i doświadczeniach ruchu studenckiego. To okazja, by wrócić do wydarzeń z maja 2024 roku, poznać ich kulisy i porozmawiać o tym, co wydarzyło się od tamtej pory. Postawimy też przed sobą pytanie: jak budować ciągłość ruchu i budować kulturę protestu? Szczegóły dotyczące miast, terminów i miejsc wydarzeń będziemy ogłaszać w najbliższym czasie. 

Śledźcie nasze media społecznościowe i zapiszcie się do newslettera, żeby nie przegapić informacji o pokazach i kolejnych wydarzeniach. Kamionka nadal czeka na ponowne otwarcie – my nadal o nią walczymy. Razem silniejsze. Wstąp w nasze szeregi!

Publikację Kamionka zostanie. Rok studenckich okupacji przeczytasz za darmo tutaj.